Tìm hiểu văn hoá uống trà thời xưa của người Việt

Trước đây, trà là thức uống đắt tiền, đồng thời để thưởng trà phải đi đôi với những yêu cầu về trà cụ (dụng cụ pha trà), không gian thưởng trà (trà thất) tốn nhiều chi phí vì vậy. 

Uống trà chỉ dùng trong tầng lớp danh gia vọng tộc, cao sang quyền quý còn với người bình dân chỉ có nấu lá trà xanh.

Trong nghi lễ uống trà, người mời trà phải có tác phong cung kính lễ phép, khiêm tốn, kính trọng và lịch lãm. Thậm chí cách mời trà cũng trở thành thước đo để đánh giá người mời trà có phẩm hạnh và học thức như thế nào.
 
Tác phong mời trà để đánh giá thái độ phẩm hạnh người mời

Để thưởng thức trà của người Việt xưa, người uống thường đưa nhẹ nhàng chén trà lên và nhẹ nhàng thưởng thức hương trà, sau đó sẽ nhấp từng ngụm và cảm nhận hương vị của trà. 
Trà ngon hay chưa ngon chính là cách mà người được mời đánh giá sự chân thành, tình cảm của người pha, người mời.
Ly trà từ xa xưa đã góp mặt trong mọi hoạt động của con người trong xã hội. Những hàng quán, trong gia đình, nơi cưới hỏi, cỗ kỵ… chỗ nào cũng có ly trà để mở đầu cho câu chuyện.

Tìm hiểu văn hoá uống trà thời xưa của người Việt

Trà có thể được uống một mình, gọi là nhất ẩm (độc ẩm), là lúc người ta nhâm nhi chiêm nghiệm, hoặc ngâm thơ sáng tác. Trà được uống cùng lúc hai người thì gọi là song ẩm. Nếu nhiều người cùng thưởng trà và đàm đạo thì đó là quần ẩm. Vậy nên người Việt có câu: Nhất thuỷ, nhì trà, tam pha, tứ ấm, ngũ quần anh.
Như các nhà nho xưa, ngồi đàm đạo, nói chuyện cầm kỳ thi họa và tận hưởng những thú vui tao nhã trên đời. Chính bởi vậy mà đôi khi, tách trà khiến người xưa gợi nhớ cố nhân, những người bạn tâm giao, tri âm tri kỷ, về những mối lương duyên gặp gỡ rồi về sau cách biệt trùng trùng.

Người Việt uống trà rất phóng khoáng, cởi mở và không theo một chuẩn mực, quy định nào. 

Điều này thể hiện trong văn hóa pha trà, cách ứng xử của người pha trà, đầy tính thông minh, sáng tạo. Người pha trà Việt đã thực sự mang sự sáng tạo ấy lên một tầm nghệ thuật, rất ngẫu hứng và bình dị. Khác với cách người Trung Quốc, Hàn Quốc uống trà và càng không giống với trà đạo của Nhật Bản. Việt Nam chúng ta không xem uống trà là “đạo”, mà đó là nghệ thuật, một nghệ thuật thưởng trà, một triết lý sống qua việc thưởng trà.

Tìm hiểu văn hoá uống trà thời xưa của người Việt

Xa xưa, trong các nhà hoàng tộc, vua chúa phải dành rất nhiều công phu, chắt lọc từng giọt sương mai trên các lá sen khi mặt trời chưa lên cao. Còn ông cha ta thường sử dụng nước mưa để giúp ly trà vị ngọt thanh, sau khi uống và trên hết giúp trà thể hiện được hương vị đầy đủ tròn trịa nhất.

Kinh nghiệm pha trà cũng tùy vào cách riêng và kinh nghiệm của từng người. Cũng như việc chọn ấm pha trà là tùy vào loại trà có nguyên liệu từ đâu. Ấm trà trước khi cho trà vào pha phải được tráng qua bằng nước sôi cho giữ nhiệt. Sau đó, cho trà vào, đổ nước sôi, đậy kín ấm, lại tiếp tục rót nước nóng từ trên xuống phía bên ngoài để giữ hơi và từng cánh trà được ngấm đều.

Người xưa uống trà cũng tỉ mỉ trong từng thao tác

Tìm hiểu văn hoá uống trà thời xưa của người Việt

Người Việt uống trà nhiều và hiểu về trà thì không ướp hương. Việc ướp hương sẽ làm át đi hương thơm tự nhiên của trà. Nhưng hiện nay, nhu cầu sử dụng trà phổ biến, rộng rãi, và nhu cầu của con người đa dạng nên việc ướp hương trà được các nhà sản xuất áp dụng để giữ hương được lâu, nhằm gia tăng lợi nhuận. Tuy nhiên, với những người am hiểu trà, trà nào ướp hương hay không ướp hương, họ nhận ra ngay.
 


Bài viết nổi bật

Bạn đang quan tâm gì?

LIÊN HỆ CHÚNG TÔI